Pokazywanie postów oznaczonych etykietą husaria. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą husaria. Pokaż wszystkie posty

wtorek, 24 stycznia 2023

Oficerowie husarii u schyłku XVII wieku

Od lewej: oficer w karacenie podług portretu starosty czeczerskiego Mikołaja Tyszkiewicza, bębenica i trębacz według obrazu bitwy pod Trembowlą z 1675 roku. Mal. B. Gembarzewski. 

Od lewej: dwa oficerowie w karacenach z 1674 roku ze zbrojowni ordynacji Zamoyskich w Warszawie, oficer w karacenie ze zbiorów Muzeum Wojska, oficer podług portretu Zygmunta Zbierzchowskiego (rotmistrza chorągwi husarskiej królewicza Aleksandra w 1683), oficer podług portretu Marcina Zamoyskiego (zm. 1689). Mal. B. Gembarzewski.  

Koniec husarskie w oporządzeniu paradnym według ryciny szwedzkiej 
z 1672 roku pt "Certamen equestre"  G. C. Eimarta. 
Mal. B. Gembarzewski. 

piątek, 20 maja 2022

Bitwa z Moskwą pod Orszą – 8 września 1514 r (cz. II).

Bitwa pod Orszą (fragment) - przeprawa przez Dniepr 
polskiej piechoty i artylerii.

Bitwa z Moskwą pod Orszą  (cz. II).

Moskiewski wódz zamierzał złamać skrzydła armii królewskiej i zepchnąć całość do Dniepru. Ostrogski chciał związać piechotą i artylerią centrum przeciwnika (w czym miała pomóc zasadzka w wąwozie) , po czym rozstrzygnąć bitwę uderzeniami kawalerii na skrzydłach.
Bitwę rozpoczął około południa pułk Bułhakowa – Golicy, który ruszył na polską jazdę Sampolińskiego. Atak moskiewskiej jazdy był tak silny, że Polacy wycofali się do centrum wprowadzając przeciwnika pod ogień piechoty i artylerii. Sampoliński uporządkował swoje chorągwie po czym wsparty przez część lekkiej jazdy litewskiej uderzył jeszcze raz. Tym razem pułk Bułhakowa – Golicy nie wytrzymał i poszedł w rozsypkę cofając się w nieładzie. Wedle polskich i moskiewskich źródeł Czeladnin z premedytacją nie udzielił wsparcia pułkowi prawej ręki (po wcześniejszych kłótniach z Bułhakowem - Golicą) doprowadzając w ten sposób do jego klęski. W wojsku królewskim Odznaczył się na tym odcinku przyszły hetman Jan Tarnowski, dowodzący elitarnym oddziałem młodzieży z rodzin możnowładczych.
Prawe skrzydło armii polsko – litewskiej atakował w tym samym czasie pułk Oboleńskiego. Litewska jazda Radziwiłła wytrzymała to uderzenie, po czym zaczęła w zaciętej walce spychać przeciwnika. Czeladnin wsparł Oboleńskiego częścią swojego pułku oraz lekką jazdą straży przedniej Rostowskiego. Hetman Ostrogski zarządził wówczas pozorowany odwrót do wąwozu w centrum pola bitwy. Kiedy znalazła się w nim jazda moskiewska spadł na nią huraganowy ogień ukrytej tam wcześniej piechoty i artylerii. Skutek był zaiste morderczy. Zginął kniaź Oboleński oraz Iwan Temko Rostowski. Ich oddziały stłoczone na niewielkiej przestrzeni poniosły ciężkie straty w ludziach i koniach. Litwini tymczasem zawrócili i kompletnie zniszczyli zmieszanego i skrwawionego przeciwnika.
Widząc zagładę pułku Oboleńskiego hetman Ostrogski zarządził generalny atak na moskiewskie centrum. Polacy i Litwini rozerwali front pułku Czeladnina, który wycofał się do straży tylniej. Ciężkozbrojni Świerczowskiego i lekka jazda Radziwiłła przegrupowali się i około godz. 18 uderzyli jeszcze raz, łamiąc wszelki opór. Armia moskiewska rzuciła się do bezładnej ucieczki ścigana przez Polaków i Litwinów.
W ręce zwycięzców dostał się moskiewski obóz ze wszystkimi bogactwami. No niewoli wzięto samego Czeladnina, Bułhakowa – Golicę, kniaziów (Rurykowiczów) jarosławskich, riazańskich, smoleńskich i starodubskich oraz wielu bojarów z najznamienitszych rodów moskiewskiej Rusi. Dla Wielkiego Księstwa Moskiewskiego była to prawdziwa katastrofa elit. Dla państwa polsko – litewskiego było to oszałamiające zwycięstwo, dorównujące rangą wcześniejszemu o stulecie Grunwaldowi. Ten wspaniały sukces nie doprowadził niestety do odzyskania Smoleńska. Królewskie oddziały zajęły tylko Dubrowno, Krzyczew i Mścisław. Doniosłe były jednak skutki polityczne bitwy orszańskiej. Przerwała ona sojusz moskiewsko – habsburskich jak również na długo wyhamowała ekspansję samej Moskwy.
Druzgocące zwycięstwo nad armią Czeladnina przywróciło Ostrogskiemu chwałę utraconą pod Wiedroszą (1500 r.). Nazwano go nawet „Ruskim Scypionem”. Kolejny raz pokazał się jako wielki dowódca w bitwie z Tatarami pod Olszanicą w 1527 r. Do końca życia wyznawał prawosławie i używał języka staroruskiego. W uznaniu zasług otrzymał specjalny przywilej wybudowania w Wilnie dwóch nowych cerkwi. Zmarł w 1530 roku. Pochowano go w kijowskiej  Ławrze Peczorskiej.
 
Bibliografia:
Żygulski Z. jun., Broń wodzów i żołnierzy, Kraków 1998,
Ratajczyk L, Historia Wojskowości, Warszawa 1980, 
Dróżdż P., Orsza 1514, Warszawa 2000,
Kempa T., Dzieje rodu Ostrogskich, Toruń 2002.



Bitwa pod Orszą (fragment).
Polska piechota i artyleria.

Bitwa z Moskwą pod Orszą (fragment). Książę Konstanty Ostrogski
(w środku z buławą) z przybocznymi.

Bitwa pod Orszą (fragment).
Szarża husarii łamie moskiewską jazdę.

Bitwa pod Orszą (fragment).
Szarża husarii łamie moskiewską jazdę.

Bitwa pod Orszą (fragment).
Szarża polskiej husarii.

Bitwa pod Orszą (fragment).
Husaria armii królewskiej.

Bitwa pod Orszą (fragment).
Atak moskiewskiej jazdy.

Bitwa z Moskwą pod Orszą w 1514 (fragment).
Rozbita moskiewska jazda ucieka przez Dniepr.



czwartek, 30 lipca 2020

niedziela, 19 lipca 2020

Zbroje husarskie wg. Sztolcmana

Zbroja husarska z herbem Nałęcz (schyłek XVI wieku) 
ze zbiorów Antoniego Strzałeckiego. 
Mal. Wł. Sztolcman (1910 r.).

Kapalin husarski z przełomu XVI i XVII wieku 
(zbiory Antoniego Strzałeckiego). 
Mal. Wł. Sztolcman (1910 r.).

Zbroja husarska z poł. XVII wieku 
(zbiory Antoniego Strzałeckiego). 
Mal. Wł. Sztolcman (1910 r.).

Hełm husarski z XVII wieku 
(zbiory Antoniego Strzałeckiego). 
Mal. Wł. Sztolcman (1910 r.).

Szyszak husarski od zbroi z herbem Aleksandrowicz 
(zbiory Antoniego Strzałeckiego). 
Mal. Wł. Sztolcman (1910 r.).

Części zbroi husarskiej z herbem Aleksandrowicz 
(zbiory Antoniego Strzałeckiego). 
Mal. Wł. Sztolcman (1910 r.).

sobota, 27 czerwca 2020

Husaria z XVII wieku wg. B. Gembarzewskiego

Od lewej: rotmistrz husarski podług ryciny z obrazu Tomasza Dolabelli z 1611 r., szlachcic w ubiorze husarskim poza służbą według ryciny z dzieła "Respublica sive status Regni Poloniae" Stanisława Krzysztanowicza z 1627 r., husarz z ryciny z obrazu Dolabelli z 1620 r. Rys. B. Gembarzewski. 

Oficerowie husarii w strojach paradnych wg. ryciny S. Della Belli 
przedstawiającej wjazd Ossolińskiego do Rzymu w 1633 r. 
Porucznik z nadziakiem i rotmistrz z buzdyganem. 
Rys. B.Gembarzewski.

Od lewej: towarzysz husarski podług ryciny z dzieła holenderskiego "Journael van der Legatie in jaren 1627-28", towarzysz husarski podług drzeworytu w dziele pt. "Rozmowa żołnierza z plebanem o stacye" z 1624 r. Rys. B. Gembarzewski. .

Towarzysze husarscy z 1600 r. Według obrazu w Gołuchowie, 
ryciny Kiliana i obrazu Dolabelli. Rys. B. Gembarzewski.

 Towarzysz husarii ( przełom XVI i XVII wieku). 
Rys. B. Gembarzewski.

Rzeczpospolita - towarzysz husarski podług akwareli 
Jakuba van Gheyn z 1610 r. Rys. B. Gembarzewski.


Od lewej: rotmistrz, towarzysze i surmacz roty husarskiej 
podług ryciny z 1611 r. Rys. B. Gembarzewski.

Rotmistrz i towarzysze husarscy wg.ryciny W.Hondiusa 
przedstawiającej odsiecz Smoleńska w 1633-34 r. 
Rys. B.Gembarzewski.

Rotmistrz i towarzysze husarscy wg ryciny W.Hondiusa 
przedstawiającej odsiecz Smoleńska 
w 1634 r. Rys. B.Gembarzewski.

Towarzysz husarski Wielkiego Ksiestwa Litewskiego 
z 1651 r. Rys. B. Gembarzewski.

Towarzysze husarscy Wielkiego Księstwa Litewskiego 
z obrazu Abrahama Westervelta, przedstawiającego 
wjazd wojsk litewskich do Kijowa 6 sierpnia 1651 r. 
Rys. B. Gembarzewski.

Towarzysz husarski (poł XVII wieku) podług ryciny z karty tytułowej dzieła pt "Joachimi Pastorii florus Polonicus seu Polonicae Historiae Nova". Na drugim planie chorągiew husarska hetmana wielkiego litewskiego Janusza Radziwiłła podług kopii Freya z obrazu Westervelta (1645 r.). Na czele chorągwi bębenica, za nim trzech trębaczy. Rys. B. Gembarzewski.

Konie starszyzny husarskiej, podług ryciny Dahlbergha przedstawiającej 
bitwę pod Warszawą (20 lipca 1656 r.). Rys. B. Gembarzewski.


Bębenica i surmacz roty husarskiej z 1605 roku. 
Rys. B. Gembarzewski.

wtorek, 23 czerwca 2020

Zbroje husarskie wg. B. Gembarzewskiego

Zbroja husarska z czasów Stefana Batorego. Ze zbiorów Wł. Łozińskiego 
w Kuńkowicach. Rys. B. Gembarzewski.

Zbroja husarska z szyszakiem, folgowa z 2 poł. XVI wieku.
Rys. B. Gembarzewski. 

Półzbroja husarska z końca XVI wieku. Ze zbiorów
Muzeum Wojska Polskiego 
w Warszawie. 
Rys. B. Gembarzewski.
Półzbroja husarska z XVII wieku po Stanisławie Skórkowskim. 
Ze zbiorów Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. 
Rys. B. Gembarzewski.

Husarski kapalin z 2 poł. XVI wieku. 
Rys. B. Gembarzewski.
Szyszak husarski z 2 poł. XVI wieku. Ze zbiorów Muzeum Wojska 
Polskiego w Warszawskie. Rys. B. Gembarzewski.

Polska karacena z końca XVII wieku. 
Rys. B. Gembarzewski.



Mikołaj Leon Sapieha

Mikołaj Leon Sapieha herbu Lis (ur. 1644, zm. 1685) - uczestnik bitwy  pod Wiedniem, kolejno: kasztelan wołyński i wojewoda bracławski.   ...